CIC energiGUNEn automobilgintzako bateria aurreratuen lasterketan gaude. Mundu mailan korritzen ari den lasterketa da, eta baterietako adimen artifizialak funtsezko eginkizuna izango du.

Izan ere, gobernuek emisio kutsagarriak murrizteko egiten duten presioa dela eta (Europako Batzordeak nahi du herrialdeek 2050erako karbono dioxido (CO2) emisioak 1990eko mailekin alderatuta % 80 murrizteko konpromisoa hartzea), baterien errendimenduaren hobekuntzekin eta horien kostuaren murrizketarekin batera, ibilgailu elektrikoaren garapenaren erritmoa bizkortzen ari da.

Hala ere, baterien industriarako aukera hori erronka bat ere bada, ibilgailu elektrikoen fabrikatzaileen eta kontsumitzaileen itxaropen handiak direla eta. 2025erako ibilgailu elektrikoaren prezioa errekuntza-auto batena bezalakoa izatea espero da; horregatik, OEMek gero eta prezio baxuagoak eskatzen dituzte, gidatzeko autonomia handiagoa (hau da, bateriaren dentsitate energetiko handiagoa), azkar kargatzeko aukera, eta, jakina, iraunkortasuna eta segurtasuna.

Hori dela eta, automobilgintzako bateria aurreratuen aldeko apustua egitea beharrezkoa da.

Eta Europak paper garrantzitsua hartu nahi du lasterketa honetan. Hori dela eta, 2018an Batteries 2030+ ekimena abiarazi zen, Kristina Endströmek gidatuta. Ekimen horrek baterien esparruan erreferenteak diren Europako erakundeen lana du, eta horien artean dago, noski, CIC energiGUNE.

Ekimen horrek etorkizuneko bateriak garatzearen alde egiten du, automozioko bateria aurreratuak barne, Europak % 3ko merkatu-kuota izatetik (2018ko datuak) % 25ekoa izatera igaro dadin 10 urtean. Etorkizuneko bateriak garatzeko, Batteries 2030+ taldeko kideok bateria seguruagoen, jasangarriagoen eta bizi-ziklo handiagoaren aldeko apustua egiten dugu.

Aurreko helburuak lortzeko, aliantza honetako kideok honako hauetan oinarritzen gara: baterien materialen aurkikuntza bizkorra, funtzionalitate adimendunen integrazioa eta gelaxken prototipatu aurreratua.

Battery 2030

Ibilgailu elektrikoaren bateria aurreratuetarako material berriak

Material berriak azkar aurkitzea funtsezkoa izango da ibilgailu elektrikoaren bateria aurreratuetarako. Beharrezkoa da kobaltorik gabeko teknologietara eboluzionatzea, litioaren ordezko posibleak aurkitzea eta elektrolito solidoa duten bateria seguruagoetarantz aurrera egitea. Plano honetan, baterietako adimen artifizialak paper garrantzitsua du. Adimen artifizialari esker, "Bateriaren interfazearen genoma" garatu ahal izango da, eta baterietarako materialak azkar aurkitzeko plataforma handinahia gauzatu.

CIC energiGUNE erreferentea da jarduera-eremu horretan. Javier Carrasco doktoreak eta Maryne Reynaud doktoreak gidatutako ION-SELF proiektuak, adimen artifizialaren bidez, esperimentuen kopurua nabarmen murriztea lortuko du, eta, beraz, baterietarako material berriak identifikatzeko behar den denbora murriztea. Proiektu honetan CIC energiGUNEren funtsezko bi gaitasun uztartzen dira: baterietarako materialen sintesi-prozesuen automatizazioa eta baterietarako materialen karakterizazio aurreratua.

Automobilgintzako bateria aurreratuetarako funtzionalitate adimendunak

Kapitulu honetan, CIC energiGUNEn gure spin-off BCARErekin batera, baterien karga-egoera (SOC) eta osasun-egoera (SOH) aurreikusteko eredu aurreratuak garatzen lan egiten dugu. Helburua, egoera horiek iragartzen dituzten parametro konbentzionaletatik haratago joatea da, gelaxkaren beraren eta bere materialen berezko parametroak sartuz.

Bi konpainiek gelaxkak modu aurreratuan sentsorizatzen laguntzen dugu eta gelaxketako  elementu eta material batzuk sentsore bat balira bezala lantzea ikertzen dugu. Lan horiek aurrera egin ahala, baterien bizi-zikloaren estimazioan askoz zehatzagoak izango diren teknologiak gara ditzakegu, baterien jasangarritasuna eta bigarren bizitza babestuz.

Hain zuzen ere, CIC energiGUNE eta BCAREko baterien bigarren bizitza horretan Alterity eta Beeplanet bezalako enpresekin lan egin ohi dugu.

Baterien diagnostiko aurreratuaren ondoren, Batteries 2030+ ekimenak santu griala aurkitzea proposatzen du. "Auto-sendatzen" diren bateriak (ingelesetik, "Self-healing batteries"). Asmo handiko helburu hori lortzeko, "Autosendatzen" diren materialak konbinatu ahal izango dira, hala nola CIC energiGUNEn lanean ari garen elektrolito bio-polimerikoak eta konposatu horien sintesi eta karakterizazioari eskainitako adimen artifiziala.

Gelaxken prototipatze aurreratua

Azkenik, automobilgintzako bateria aurreratuei buruzko teknologia oro gelaxkak eta battery pack-ak fabrikatzeko prozesuen automatizazioan, digitalizazioan eta 4.0 industrian oinarritzen da.

Arlo honetan, CIC energiGUNEn kokapen nabarmena dugu, Europa hegoaldeko gelaxkak prototipatzeko lerrorik onena baitugu, teknologiei dagokienez balioaniztuna, hezetasun txikia duelako.

Gelaxkak prototipatzeko lerro horri eta Michel Armand buru duen gure ikerketa-taldeari esker, automobilgintzarako estatu solidoko baterien Europako erreferentzia-zentrotzat hartzen gara.

Energiaren nazioarteko agentziaren ustez, une garrantzitsu baten aurrean gaude, aukera paregabe baten aurrean, eta jasangarritasunaren eta trantsizio energetikoaren alde egin behar dugu.

Faith Birol zuzendariak dioen bezala, eraginkortasun energetikoak lana, lana eta lan gehiago sortuko du. Horretarako, funtsezkoa izango den berrikuntzaren alde egin behar dugu, baita teknologiaren buruan jarriko gaituzten automobilgintzako bateria aurreratuak garatzeko ere.

CIC energiGUNEn badakigu baterako lana dela, eta hemendik eskerrak eman nahi dizkiegu gure laguntzaileei (enpresei eta ikerketa-zentroei), elkarrekin egin dugun eta egiteko dugun bideagatik.

Egilea: Nuria Gisbert, CIC energiGUNEko zuzendari nagusia; Energiaren Euskal Itunaren legebiltzarreko aditu-taldeko kidea eta Euskal Autonomia Erkidegoko Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzarako Euskal Kontseiluko Aholkularitza Batzorde Zientifikoko kidea.